หลังจากขายฝากที่ดินไปได้เงินก้อนมาใช้แล้ว คำถามที่ตามมาทันทีคือ "เมื่อถึงเวลาต้องเตรียมเงินเท่าไหร่ถึงจะไถ่ถอนที่ดินคืนได้?" เพราะนอกจากเงินต้นที่ได้ไปแล้ว ยังมีดอกเบี้ยสะสมและค่าธรรมเนียมที่กรมที่ดินอีก
บทความนี้จะแสดงสูตรคำนวณ พร้อมตัวอย่างจริง 3 สถานการณ์ ให้คุณวางแผนการเงินได้อย่างแม่นยำก่อนถึงวันนัด
สรุปสั้นก่อนอ่าน
- •เงินไถ่ถอน = เงินต้น + ดอกเบี้ยสะสม + ค่าธรรมเนียมกรมที่ดิน
- •ดอกเบี้ยตามกฎหมาย ไม่เกิน 15% ต่อปี (1.25% ต่อเดือน)
- •ค่าธรรมเนียมกรมที่ดิน ประมาณ 1–1.5% ของราคาประเมิน
- •หมดอายุสัญญาโดยไม่ไถ่ถอน กรรมสิทธิ์ตกเป็นของผู้รับซื้อฝากทันที
สูตรคำนวณเงินไถ่ถอนขายฝาก
เงินที่ต้องเตรียมไปไถ่ถอนแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก:
สูตรคำนวณ
ตัวอย่างจริง 3 สถานการณ์
สมมติว่าราคาประเมินที่ดิน 2 ล้านบาท ขายฝากได้ 1 ล้านบาท (LTV 50%) ดอกเบี้ย 15% ต่อปี:
ค่าธรรมเนียมกรมที่ดิน วันไถ่ถอน มีอะไรบ้าง?
| รายการ | อัตรา | ฐานคำนวณ |
|---|---|---|
| ค่าจดทะเบียนไถ่ถอน | 1% | ราคาประเมิน (สูงสุด 100,000 บาท) |
| ค่าอากรแสตมป์ | 0.5% | ราคาขายฝาก (วงเงิน) |
| ค่าพยาน | 200 บาท | ต่อการจดทะเบียน 1 รายการ |
| ค่าคำขอ | 5 บาท | ค่าธรรมเนียมแบบฟอร์ม |
* ค่าธรรมเนียมกรมที่ดินมักแบ่งจ่ายระหว่างผู้ขายฝากและผู้รับซื้อฝากตามที่ตกลง ควรระบุในสัญญาว่าใครรับผิดชอบส่วนไหน ดูข้อมูลเพิ่มเติมเรื่อง ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมขายฝากทั้งหมด
วิธีคำนวณดอกเบี้ยที่ถูกต้องตามกฎหมาย
กฎหมายไทยกำหนดว่าดอกเบี้ยขายฝากต้อง ไม่เกิน 15% ต่อปี หรือ 1.25% ต่อเดือน วิธีคำนวณที่ถูกต้อง:
สูตรดอกเบี้ยรายเดือน
ดอกเบี้ย/เดือน = วงเงิน × 1.25%
ตัวอย่าง: วงเงิน 500,000 บาท → ดอกเบี้ย 6,250 บาท/เดือน
ดอกเบี้ยรายปี (12 เดือน): 75,000 บาท (15% ของ 500,000)
ข้อควรระวัง: บางสัญญาอาจกำหนด "ค่าธรรมเนียมการจัดการ" หรือ "ค่าบริการ" เพิ่มเติมนอกเหนือจากดอกเบี้ย ซึ่งอาจทำให้ต้นทุนรวมเกิน 15% ต่อปี ควรตรวจสอบสัญญาให้ครบถ้วนก่อนเซ็น
ถ้าเงินไม่พอไถ่ถอน มีทางออกอะไรบ้าง?
อย่าปล่อยให้หมดอายุสัญญาโดยไม่ทำอะไร เพราะกรรมสิทธิ์จะตกเป็นของผู้รับซื้อฝากทันทีเมื่อพ้นกำหนด หากเงินไม่พอมีทางออก 3 วิธี:
- ต่อสัญญาขายฝาก — ตกลงกับผู้รับซื้อฝากเพื่อต่อสัญญาออกไปอีก (ต้องไปจดทะเบียนที่กรมที่ดินใหม่ เสียค่าธรรมเนียมจดทะเบียนอีกรอบ) วิธีนี้ควรทำล่วงหน้าอย่างน้อย 1 เดือนก่อนหมดสัญญา
- Refinance หาผู้รับซื้อฝากรายใหม่ — ถ้าผู้รับซื้อฝากเดิมไม่ยอมต่อสัญญา ลองหาผู้รับซื้อฝากรายใหม่ที่ให้วงเงินพอไถ่ถอนรายเดิมได้ ต้องทำก่อนหมดอายุสัญญา
- ขายที่ดินในส่วนที่เกิน — หากมูลค่าที่ดินสูงกว่าหนี้คงเหลือมาก อาจขายบางส่วนเพื่อนำเงินไถ่ถอนส่วนที่เหลือ หรือเจรจาให้ผู้รับซื้อฝากซื้อที่ดินในราคาที่ยุติธรรม
เทคนิควางแผนการเงินก่อนถึงวันไถ่ถอน
การวางแผนล่วงหน้าจะช่วยให้คุณเตรียมเงินได้ทัน:
- คำนวณวันหมดสัญญาให้แน่ชัด — นับจากวันที่จดทะเบียนขายฝากที่กรมที่ดิน (ไม่ใช่วันตกลงปากเปล่า)
- ตั้งเตือนล่วงหน้า 3 เดือน — ให้เวลาจัดหาเงินและเจรจาหากจำเป็น
- เก็บดอกเบี้ยทุกเดือนให้ครบ — แยกบัญชีเก็บเงินดอกเบี้ยทุกเดือน เพื่อไม่ให้พลาดเมื่อถึงกำหนด
- สำรองค่าธรรมเนียมกรมที่ดิน — เตรียมเพิ่มอีก 1.5–2% ของวงเงินสำหรับค่าธรรมเนียม
- ตรวจสอบสัญญาเรื่องการต่ออายุ — บางสัญญาระบุเงื่อนไขการต่ออายุไว้ล่วงหน้า ศึกษาให้ชัดก่อน
ไม่แน่ใจว่าจะเตรียมเงินไถ่ถอนได้ไหม?
ปรึกษาทีม PhuTrust ฟรี — เราช่วยคำนวณเงินไถ่ถอน วางแผนการเงิน และหาผู้รับซื้อฝากที่ให้วงเงินและเงื่อนไขที่เหมาะกับคุณ ตั้งแต่ต้นจนถึงวันไถ่ถอน